Çocuğunuzu Değerlendirme ve Çalışma Sürecim

Merhaba. Bana ulaştığınıza göre, aklınızda çocuğunuzla ilgili bir soru ya da bir endişe var. Belki uzun süredir düşünüyordunuz, belki bir öğretmen ya da bir yakınınız bir şey söyledi. Ne olursa olsun, bu ilk adımı atmak kolay değildir — ve attığınız için teşekkür ederim.

Size randevu detaylarından söz etmeden önce, nasıl çalıştığımı ve neye inandığımı paylaşmak isterim. Çünkü çocuğunuzu kime, nasıl bir yaklaşıma emanet ettiğinizi bilmeye hakkınız var.

Bir değerlendirme, bir formu doldurmak değildir

Bir çocuğu değerlendirmek; tek bir görüşmede hızlı bir karar vermek ya da bir belirtiyi bir etikete bağlamak değildir. Çocuğunuzu gerçekten tanımak demektir — gelişim öyküsünü, evdeki ve okuldaki hâlini, güçlü yanlarını ve zorlandığı yerleri bir bütün olarak görmek. Ben bu sürece acele etmeden yaklaşırım.

Bununla birlikte, acil bir müdahale gereken durumlar olabilir. Böyle bir durumu fark edersem hızlı hareket eder, gerekli desteği zaman kaybetmeden başlatırım. Sürece acele etmeden yaklaşmak, gerektiğinde acil olana kayıtsız kalmak anlamına gelmez — çocuğun güvenliği ve iyiliği her zaman önceliğimdir; tedaviyi asla gereksiz yere geciktirmem.

Çocuklarda asıl önemli olan: ne değil, nasıl

Bir çocuğu anlarken çoğu zaman “hangi belirti var, hangi kutuya giriyor” diye bakılır. Oysa çocuğun ruhsal gelişiminde asıl belirleyici olan, yaşadığı tek tek olaylar ya da özellikler değil; bunları nasıl işlediği, kendini ve başkalarını nasıl anlamlandırdığıdır.

Bunu günlük bir örnekle anlatmak isterim: Önemli olan çocuğun odasını toplayıp toplamaması değildir; toplamamaya karar verirken zihninden neler geçtiğidir. Bir çocuğun kendi duygularını tanıyabilmesi, başkalarının da bir iç dünyası olduğunu görebilmesi, bir zorluk karşısında durup düşünebilmesi — işte bir çocuğun sağlıklı gelişmesini sağlayan asıl kapasite budur. Ve bu kapasite, doğuştan sabit bir özellik değil; desteklenebilen, geliştirilebilen bir şeydir.

Bu yüzden ben değerlendirmede yalnızca “çocukta şu var mı, bu var mı” diye bakmam. Çocuğun dünyayı ve kendini nasıl anlamlandırdığına bakarım — çünkü değişimin mümkün olduğu yer tam da burasıdır.

Neden bu bir “süreç”?

Bir çocuğun ruhsal olarak iyileşmesi, çoğu zaman tek başına bir ilaçla ya da tek bir görüşmeyle olmaz. İyileşme, çoğunlukla bir ilişki içinde gerçekleşir.

Şöyle düşünün: bir çocuğun yaşadığı zorluk, hikayesi, içindeki karışık duygular — bunlar onu gerçekten anlayan bir başka zihinden geçip ona geri döndüğünde, çocuk hem “anlaşıldım” hisseder hem de yavaş yavaş kendini anlamayı öğrenir. Çocuk kendini, önce onu anlayan birinin zihninde görerek tanır. İşte terapinin özü budur — ve işte tam da bu yüzden bu bir süreç gerektirir, hızlı bir işlem değil.

Bu, yalnızca “psikolojik” bir mesele de değildir. Dikkat, kaygı, uyku, davranış çoğu zaman birbirine bağlıdır; biyolojik bir zorluğun bile çoğu kez ilişkisel, duygusal bir yönü vardır. Ben çocuğa yalnızca bir belirtiler listesi olarak değil — bedeni, zihni, ailesi ve çevresiyle bir bütün olarak — bakmaya çalışırım. Bir psikiyatrist olarak değil; çocuğa bütüncül yaklaşan biri olarak.

Sürecimiz nasıl işliyor

1. İlk temas ve hazırlık. Bana ulaştığınızda, görüşme öncesinde paylaştıklarınızı gözden geçiririm; ilk görüşmeye hazırlıklı başlarız.

2. İlk görüşme — önce dinlemek. Acele etmem. Çocuğunuzu, sizin gözlemlerinizi, gelişim öyküsünü, okuldaki ve evdeki durumu dinlerim. Tek bir belirtiye değil, çocuğun bütününe bakarım.

3. Gerektiğinde değerlendirme araçları. Bazı durumlarda gözlem yeterlidir; bazen daha nesnel bir zemine ihtiyaç duyarım. Amacım, kararı tahminle değil, sağlam bir temele dayanarak vermek.

4. Birlikte bir plan. Değerlendirme sonunda size dürüst bir görüş ve çocuğunuza özel bir plan sunarım. Bu plan bazen terapi, bazen ilaç, çoğu zaman ikisinin dengesi, çoğu zaman da okulla iş birliği içerir. Hangi yol olursa olsun, size anlatarak, birlikte karar veririz.

5. Süreç tek görüşmeyle bitmez. Bir değerlendirme bir başlangıçtır. Plan hayata geçtikçe çocuğunuzu izler, gerektiğinde birlikte ayarlarız. Bu yolda yalnız değilsiniz.

Gerçekten özel bir hizmet ne demektir?

Bir ailenin özel bir hizmet ararken beklediği şey, bence şudur: acele edilmeyen, çocuğa özel, güncel ve sağlam bir yaklaşım. Ben ve birlikte çalıştığım ekip, bunu ciddiye alıyoruz.

Bu yüzden çalışmamı yalnızca kendi deneyimimle sınırlamıyorum: uluslararası süpervizyonlarla düzenli olarak kendi pratiğimi gözden geçiriyor, Anna Freud Centre akreditasyon sürecini yürütüyor ve alandaki bilimsel gelişmeleri takip etmek için uluslararası bilimsel toplantılara elimden geldiğince katılıyorum. Aynı özeni, birlikte çalıştığım ekibin de göstermesine önem veriyorum — çünkü çocuğunuza sunulan yaklaşımın güncel ve sağlam temellere dayanmasını istiyorum. Bana göre gerçekten özel bir hizmet, ancak bu emekle mümkün olur.

Kontenjanımız ve dürüst bir not

Bu özenle çalışabilmek, her aileye hak ettiği zamanı ayırabilmek anlamına geliyor — ve bu da doğal olarak aynı anda ulaşabildiğimiz aile sayısını sınırlıyor. Yine de mümkün olduğunca çok çocuğa, gence ve aileye dokunabilmek için yoğun çaba gösteriyoruz: yalnızca kliniğimizde değil, birlikte çalıştığım klinik psikologlarla birlikte bazı okullarda da çocuklarla ve ailelerle çalışıyoruz. Amacımız, kapıyı olabildiğince açık tutmak.

Bu yüzden bazen randevu için kısa bir bekleme olabilir; sabrınız için şimdiden teşekkür ederim. Elimizden geldiğince, ihtiyacı olan hiçbir aileyi geri çevirmemeye çalışıyoruz.

Bu yaklaşım her aile için mi?

Dürüst olmak isterim: eğer aradığınız şey çok hızlı, tek görüşmelik bir işlem ya da anında bir reçeteyse, benim çalışma biçimim size uygun olmayabilir. Böyle bir ihtiyaç da tümüyle anlaşılırdır — ve bu alanda size daha uygun, farklı çalışan pek çok değerli meslektaş bulunur.

Ama çocuğunuz için sabırla yürütülen, bütünsel, dürüst ve ilişki içinde ilerleyen bir değerlendirme istiyorsanız — ve süreç boyunca aynı hekimle, güvenle yol almayı önemsiyorsanız — birlikte iyi bir yol yürüyebiliriz.

Aklınıza takılan her şeyi sorabilirsiniz. Hazır olduğunuzda, ilk adımı birlikte atmaktan memnuniyet duyarım.

Uzm. Dr. Sefa Coşğun — Çocuk ve Ergen Psikiyatristi